२.३ हवाई - जणू पृथ्वीवरचा स्वर्ग (मीना कुलकर्णी)

हवाई जणू पृथ्वीवरचा स्वर्ग

मीना कुलकर्णी

मला खूप वर्षापासून हवाईला जायची इच्छा होती. पण वीस तास विमान- प्रवास करून जायचे हा विचार आला की मी म्हणायचे, जाऊ दे, पुढे कधीतरी जाऊ.

शेवटी एकदाची संधी मिळाली. आम्ही व्हँकूव्हरला कॉन्फरन्स साठी जाणार होतो. इथे आम्ही पूर्वी दोनदा येऊन गेलो होतो त्यामुळे तिथले विशेष काही बघायचे नव्हते. तसेच बाकीचा कॅनडाही बराच बघितला होता. इथून हवाई फक्त आठ तासांच्या अंतरावर होती. त्यामुळे अशी संधी परत लवकर येईल असे वाटत नव्हते. 

हवाईच्या ड्रीम हॉलीडेला जायचा माझा गेल्या कित्येक वर्षाचा बेत या वेळी पूर्ण होऊ शकेल असं वाटत होतं. पटापट सर्व माहिती काढायला सुरुवात केली.

या बेटांच्या समूहात एकूण १३७ बेटं आहेत. त्यामुळे सहा दिवसात हे कसं शक्य होणार असा प्रथम विचार आला. त्याबद्दल खूप वाचल्यानंतर असं लक्षात आलं कि यातली सगळी बेटे पाहाण्यासारखी नाहीत. ७/८ जास्त लोकप्रिय आहेत, पण त्यातल्या  अंतरामुळे एका आठवड्यात फार तर दोन बेट  पाहू शकलो असतो, आणखी माहिती काढल्यानंतर शेवटी मावी (Maui) आणि ओआहू (O’ahu) या दोघांची निवड केली. ही निवड करणे फारच अवघड होतं,  कारण सगळी बेटं खूप सुंदर दिसत होती. आमच्या जाण्याच्या तारखा फिक्स झालेल्या होत्या. त्यात बदल करणे शक्य नव्हते. एका बेटावरून दुसरीकडे जाण्यासाठी खूप लोक बोटीने किंवा क्रुझने प्रवास करतात यामुळे मधली छोटी बेटे पण दुरून का होईना पाहता येतात. पण वेळे अभावी बेटांमधीलचा प्रवास बोटींनी करणं शक्य नव्हतं. फ्लाइट घेणे एवढा एकच पर्याय होता. पण त्याही कमी असल्याने तिथे जायला फ्लाइट शोधणे पण खूप अवघड काम होत. कॉम्प्लिकेटेड  हॉलीडे अरेंज करताना जो पेशन्स लागतो तो मा‍झ्यामध्ये खूप आहे आणि शिवाय हवाई बेटे पाहण्याची ही आलेली सुवर्णसंधी पण सोडायची नव्हती.

शेवटी प्रयत्ने वाळूचे कण रगडता तेलही गळे, या नियमाप्रमाणे फ्लाइट मिळाल्या. त्यानंतर मावी मध्ये अपार्टमेंट आणि होनोलुलूमध्ये हॉटेलही सांपडलें. आता फक्त एकच काम राहील होतं. म्हणजे देवाला प्रार्थना की हा सगळा हॉलीडे चांगला  होऊ दे. कधी -कधी चित्रांमध्ये हॉटेल आणि जागा खूप छान दिसतात. प्रत्यक्षात वेगळा अनुभव येतो.

कॉन्फरन्स संपल्यानंतर काहुलाई या मावी मधील विमानतळाकडे जाणारी फ्लाइट घेतली. नवीन देशात जाताना मला तिथे दिवसा उजेडी पोचायला आवडते. पण इथे जाणार्‍या फ्लाइट कमी असल्यामुळे ते शक्य झाले नाही त्यामुळे  रात्री दहाला पोचलो. त्यानंतर बुक केलेली कार मिळायला आणखी थोडा वेळ लागला. ती घेऊन आम्ही आमच्या अपार्टमेंटकडे निघालो. याचे नाव होते. हॅले पाव हॅना रिसॉर्ट. (Hale Pau Hana Resort) हा कीहाई या गावामध्ये होता. आधीच सगळी कडे अंधार होता , त्यातच भर म्हणजे कार मधले सॅटलाइट नेव्हिगेशन चालत नव्हते आणि आमच्या फोनलाही रिसेप्शन नव्हते. रात्र झाल्यामुळे वाटेतली सगळी दुकाने बंद होती. आता काय करावं असा प्रश्न पडला होता. तेवढ्यात मला एक दुकान थोडेच उघडे दिसले. म्हणून कार थांबून. त्याने दार बंद करायचे आधी पटकन दुकानात शिरलो. त्या दुकानदाराला ही काही माहित नव्हते. पण तिथून बाहेर पडणारा शेवटचा गिर्‍हाईक आमचे बोलणे ऐकत होता. आमच्या सुदैवाने त्याला या भागाची माहिती होती. सुदैवाने  या दुकानाच्या समोरच आमचे अपार्टमेंट होते. पण अंधारामुळे मला नाव दिसले नव्हते. जीव भांड्यात पडणे म्हणजे काय हे समजले. पण अजूनही प्रॉब्लेम संपला नव्हता. अपार्टमेंटचे रिसेप्शनही आता बंद झाले होते. नशीबाने कंपनीला फोन लागला. त्यांनी किल्ली कुठे सापडेल ते सांगीतले. ती रिसेप्शनच्या समोर की लॉक मध्ये ठेवलेली होती. अशा प्रकारे किल्ली ठेवलेली आम्ही पहिल्यांदाच पाहत होतो. जड बॅग घेऊन कसे बसे तिसर्‍या मजल्या वरच्या अपार्टमेंट मध्ये पोचलो. नवऱ्याची बोलणी पण खाल्ली. कशाला अपार्टमेंट बुक करायला पाहिजे वगैरे- वगैरे. खूप दमल्यामुळे पूर्ण अपार्टमेंट न पाहता तसेच झोपी गेलो.

सकाळी उठल्यावर थोडा उत्साह कमी झाला होता. पण सगळे पडदे उघडले आणि समोरचा अतिसुंदर देखावा पाहून कालपासूनची सगळी निराशा एकदम पळाली. आमचे अपार्टमेंट वर्णन केल्याप्रमाणे अगदी समुद्रकिनार्‍यावर होते. मागच्या बाजूला सुंदर बाग होती आणि त्याच्यापुढे मऊ रेतीचा लांबच लांब किनारा आणि जिकडे पाहाल तिकडे अफाट समुद्र आणि त्याच्यावर निळेभोर आकाश. खरोखर स्वप्नात असल्यासारखे वाटत होते. धावत जाऊन नवऱ्याला बोलावले आणि त्याचे कालचे शब्द मागे घ्यायला लावले, आणि हो एक सांगायचे राहिले. इथे व्यवस्थित दोन्ही बाजूला लिफ्ट होत्या. पण रात्री आम्ही त्या शोधायच्या मनस्थितीत नव्हतो. समोर जो जिना होता त्यांनी वर गेलो.

या अपार्टमेंटचे वर्णन  पाठवलेल्या माहितीत “हे नुसते बीच वर नाही, तर मावी मधल्या सगळ्यात सुंदर बीच वरती आहे”. असे केले होते. हे अगदी पटले. यात काही अतिशयोक्ती नव्हती. माझी निवड (अपार्टमेंटची तरी) चुकली नाही याचाही मला खूप आनंद झाला.

आजचा संपूर्ण दिवस आम्ही बीच वरती आणि पाण्यात काढला. इतकी सुंदर मऊ वाळू मी आतापर्यंत कुठेच पाहीली नव्हती. समुद्रही अगदी शांत आणि पाणी गरम होते. वारा अजिबात नव्हता आणि सुंदर सूर्यप्रकाश होता. यापेक्षा आणखी काय पाहिजे? दुपारचे लंच आम्ही समुद्राकडे बघत आमच्या बाल्कनीत घेतले. खूप दिवसांनी चविष्ट पपई, पेरू अशी फळ खायला मिळाली. संध्याकाळी सूर्यास्त पाहून  नाइलाजानीच तिथून निघालो.

त्यानंतर तयार होऊन  एका छानशा रेस्टॉरंटमधे जेवायला गेलो.

इथे बघण्यासारखे तर खरेच खूप होते पण आम्हाला आता फक्त दोन दिवस उरले होते. त्यामुळे आम्ही इथली सर्वात प्रसिद्ध अशी दोन ठिकाणे निवडली होती यामधून इथला जास्तीत जास्त भाग पाहायला मिळणार होता.

रोड टू हॅना

दुसर्‍या दिवशी लवकर उठून आम्ही  Hanna हया नावाच्या गावाकडे जाणारा प्रसिद्ध रस्ता पकडला. हा जवळजवळ  ८० किलोमीटरचा प्रवास होता. हा इथला अतिशय सुंदर रस्ता समजला जातो. हा संपूर्ण रस्ता हीच पहाण्याची जागा आहे. त्यामुळे हा रस्ता नुसता  वेगात प्रवास करून जाण्यासाठी नाहीये. त्याच्या एका बाजूला हिरवेगार रेन फॉरेस्ट आणि दुसर्‍या बाजूला समुद्र आहे. रस्ता खूप वळणाचा आणि अरूंद आहे. याच्या वरती  60, छोटे- छोटे पूल आहेत. म्हणजे तेवढेच या डोंगरावरून येऊन या पुलाखालून जाऊन ,समुद्राला मिळणारे झरे आहेत. प्रत्येक ३/४ किलोमीटर नंतर काही तरी सुंदर पाहण्यासारखे आहे. आम्ही स्वत:च्या कारने प्रवास करत असल्याने अशा प्रत्येक ठिकाणी थांबू शकत होतो. वाटेवरती अनेक धबधबे, सुंदर गार्डन्स, पोहता येतील अशी  स्विमिंग पूलसारखी सुंदर छोटी सरोवरे , बांबूचे एक मोठे वन, मोठ्या उंच डोंगरावरती ठिकठिकाणी केलेले लुकआउट पॉइंट, तर समुद्राच्या बाजूला सूर्यप्रकाशात. 

 सोन्या- चांदीसारखे चमकणारे वेगवेगळ्या रंगाच्या वाळूचे किनारे. कुठे आणि काय पाहू असे झाले होते. यातल्या सगळ्याचे सविस्तर वर्णन करणे अवघड आहे. हे प्रत्यक्ष बघायलाच पाहिजे. पण दोन गोष्टी मात्र फार उल्लेखनीय आहेत बांबूचे बेट आणि एक बोटॅनिकल गार्डन ज्याच्यामध्ये खास हवाई मध्ये उगवणारी फुले आणि झाडे बघायला मिळाली. ही नक्की बघा.

असे छोटे- छोटे स्टॉप करत  शेवटी Waianapanapa नॅशनल पार्क मध्ये पोचलो. याचा अर्थ चमकदार वाळू. इथली वाळू अगदी काळ्या रंगाची होती.  यात एका टोकाला इथल्या मोठ्या- मोठ्या खडकावरती समुद्राच्या लाटा आपटून कारंज्यासारख्या वरती उडत होत्या. हे पहायला फारच मजा येत होती. सगळी कडे व्यवस्थित सूचना लिहिलेले बोर्ड होते. त्यामुळे गाइडची गरज नाही पडली.

रस्त्याच्या एका बाजूला एका छोट्या गार्डन मध्ये ताजा ऊसाचा रस मिळत होता. कित्येक वर्षांनी मी अशा रसाचा आस्वाद घेतला. 

या ट्रिपमधे आधी गाइडबुक मध्ये माहिती वाचल्याचा फायदा झाला. या वाटेवरती पेट्रोल पंप आणि खाण्याच्या मोठ्या जागा नाहीत. असे त्यात सांगीतले होते. त्यामुळे आम्ही सकाळी निघताना दिवसभरासाठीचे खाणे, पिण्याचे पाणी आणि पेट्रोल टँक फुल करून घेतला होता. रस्ता अरूंद आणि खूप वळणाचा आहे. शिवाय प्रवाशांची खूप गर्दी असते. त्यामुळे गाडी चालवणे हे सोपे काम नाही.

शेवटी आम्ही Hana या गावामध्ये पोचलो. हे गाव मात्र काही सुंदर वाटले नाही. एक छोटा पडका किल्ला आणि जरा दुर्लक्षित छोटासा समुद्र किनारा एवढेच होते. इथे गेलो नसतो तरी चालले असते आणि थोडावेळही वाचला असता. खरे तर गाइडबुकमध्ये वाचले होते की रोड टू Hana या ट्रिपचा हेतू  Hana गावाला पोचणे असा नसून तिथपर्यंतचा रस्ता आणि त्याच्या आजूबाजूच्या गोष्टी यांचा आस्वाद घेणे असाच आहे. त्याऐवजी त्यांनी सरळ हे गाव इतके बघण्यासारखं नाही, असे सांगीतले असते तर बरं झालं असतं. 

या ट्रिपमध्ये आमचा सर्व प्रवास उत्तर आणि पूर्व किनार्‍यावरून होता.

वाटेत खूप ठिकाणी थांबल्यामुळे परत आमच्या अपार्टमेंट मध्ये येईपर्यंत रात्र झाली होती. तरीही आमच्या जवळच्या समुद्र किनार्‍यावर एक चक्कर मारलीच. चंद्राच्या प्रकाशात इथले पाणी आणि वाळू अगदी छान चमकत होते.

इथल्या तिसर्‍या आणि शेवटच्या दिवशी आम्ही हालेकेला (Haleakala) नॅशनल पार्क बघायला गेलो. याचा अर्थ सूर्याचे घर. हा ज्वालामुखी समुद्र सपाटीपासून १००२३ फूट उंचीवर आहे. त्यामुळे खूप दूर वरून दिसतो. हा जिवंत ज्वालामुखी आहे पण आमच्या नशीबाने सध्या तो निद्रिस्त होता. याच्या बद्दल खूप आख्यायिका आहेत. त्यातील एक म्हणजे. मावी नावाचा देव, दिवस लांब करण्यासाठी, सूर्याला अडवायला याच्या शिखरावर उभा राहला होता असे म्हणतात. 

इथला निसर्ग  काल बघितलेल्या निसर्गापेक्षा अगदी वेगळा होता. पण हासुद्धा खूप सुंदर होता. अर्धा डोंगर चढल्यानंतर वरती अजिबात झाडी नव्हती. पण इथल्या मातीतसुद्धा त्यातल्या विविध धातुंमुळे अगदी बघत राहावे  इतके वेगवेगळे रंग होते. बहुतेक ज्वालामुखीच्या बाजूला असेच असते. पायथ्यापासून वर जायला खूप वेगवेगळे रस्ते आहेत. आम्ही कारच्या रस्त्याने गेलो. इथे चालण्यासाठी खूप प्रकारचे ट्रेक आहेत. अर्थात ते करायला खूप वेळ पाहिजे. तसेच तिथले हवामान एका क्षणात खूप बदलू शकते त्यामुळे असे ट्रेक करताना खूप तयारी आणि काळजी घ्यावी लागते. नाहीतर तुम्ही खूप अडचणीत पडू शकता. कारण हा संपूर्ण परिसर खूपच मोठा आहे. इथल्या व्हिजिटर सेंटरमधे सर्व माहिती मिळू शकते. या पार्कच्या आतमध्ये कुठेही पेट्रोल पंप नाही, तसेच खाण्या पिण्याची विशेष सोय नाही. त्यामुळे सर्व बरोबर घेऊन जावे लागते. इथे आतमध्ये काही राहण्याची सोय दिसली नाही पण काही लोकं इथे तंबूमध्ये राहतात. सनराइज पॉइंटला जाऊन कुणाला इथे सूर्योदय बघायचा असेल तर बहुतेक वेळा आधी रिझर्वेशन करायला लागते. तसेच पार्क मध्ये शिरायच्या आधी इथली फी पण भरावी लागते. 

जरी खूप मोठे  ट्रेक केले नाहीत. तरी अगदी उंचावर पोहोचल्यानंतर वरती फिरून सर्व बाजूचा परिसर आणि खाली दिसणारा सुंदर प्रदेश दोन ते तीन तासात आरामात पाहता येतो. इथल्या मातीत खूप वेगवेगळे रंग आहेत. कदाचित चंद्रावर असेच असेल असे वाटले. वरती एक मोठी ऑब्जर्वेटरी आहे. पण त्याच्यामध्ये प्रवाशांना प्रवेश नाही.

समुद्र सपाटीपेक्षा इथले तपमान १५/२० डिग्रीने कमी असू शकते आणि वरती वाराही खूप असतो. त्यामुळे बरोबर योग्य ते कपडे आणि चालण्यासाठी भक्कम बूट हे न्यायला विसरू नका.

हे सर्व आरामात बघून आम्ही परत निघालो. फोटो तर कुठले काढू व कुठले नको असं झालं होतं.

या पार्क मधून बाहेर पडल्यानंतर आमच्या परतीच्या वाटेवर अचानक एक सुंदर  ज्यापनीज गार्डन दिसले. ही गार्डन्स मला फार आवडतात.  यामध्ये पाणी, त्यामध्ये  किंवा सरोवरात बांधलेले रंगीबेरंगी छोटे पूल, अतिशय कलात्मकतेने मांडलेले दगड किंवा वाळू यांचा इतका सुंदर मिलाफ असतो की बघतच राहावेसे वाटते. सगळ्यात मोक्याच्या जागेवरती टुमदार टी हाऊस किंवा पॅगोडा असतो. ही गार्डन्स बांधताना  निसर्गापासून मिळणार्या गोष्टीच वापरलेल्या असतात. हे सर्व इतके छान होते की एकदा आत गेल्यानंतर सर्व पूर्ण बघितल्याशिवाय बाहेर पडू शकले नाही. अशा गार्डनमध्ये फिरणे आणि तिथल्या निसर्गाशी एकरूप होणे हे मला तरी मेडिटेशनपेक्षा खूप आनंददायी  आणि उल्हासकारक वाटते. अशा ठिकाणी थोडा जरी वेळ काढला तरी शरीराला आणि मनाला खूप ऊर्जा मिळते.

लोकांनी जर का रोज थोडे जरी बागेत काम केले तर  डिप्रेशनचा प्रॉब्लेम खूपच कमी होईल. निसर्गामध्ये जी काही हीलिंग पॉवर आहे ती कधी- कधी औषधांमध्ये सुद्धा मिळत नाही.

गेले तीन दिवस खूप छान गेले होते. रवीला बरेच ड्रायव्हिंग करायला लागले  पण त्यामुळे थोड्या दिवसात खूप बघून झाले, तेसुद्धा अगदी आरामात.

शेवटच्या दिवशी  सर्व सकाळ आमच्या जवळच्या बीच वरती काढून आम्ही पुन्हा  विमानतळावर पोचलो. तिथे कार परत करून  होनोलुलूची फ्लाइट घेतली.

इथले सर्व दिवस खूप छान गेले होते. खरं तर इथे आणखी दोन/तीन दिवस तरी हवे होते.

होनोलुलूला आल्यानंतर टॅक्सीने हॉटेलवरती पोचलो. इथे कार नको असे ठरवले होते आमचे हॉटेल इथल्या प्रसिद्ध  वायकीकी बीच वरती होते. आमच्या रूमच्या खिडकीतून समोरचा समुद्र किनारा आणि त्याच्या भोवती असलेले गार्डन दिसत होते. इथे काय करायचे खरं तर आधी ठरवले नव्हतं. त्यामुळे प्रथम हॉटेलचे ट्रॅव्हल डेस्क गाठले. इथे पण मला तीनच दिवस होते आणि बघण्यासारखं मात्र खूप होतं. सर्व माहिती काढून आम्ही तीन गोष्टी  करायच्या ठरवल्या. हेलिकॉप्टरने वरून बेट बघायचं. एक दिवस कार रेंट करून संपूर्ण बेटाला चक्कर मारायची. उरलेला वेळ होनोलुलूमध्ये काढायचा. इथे मुख्य बघण्यासारखे म्हणजे इथली बीचेस आणि पर्ल -हार्बर मॉन्युमेंट. हेलिकॉप्टर ट्रिप आज दुपारीच करू शकत होतो म्हणून लगेच बुकिंग केले. आज वेदर पण चांगली होती त्यामुळे ही ट्रिप कॅन्सल होण्याची शक्यता नव्हती.

हेलिकॉप्टरची ट्रिप एक तासाची होती. आत बसायच्या आधी त्यांनी आम्हाला विचारले की तुम्हाला तुमच्या बाजूचे दार उघडे ठेवायचे का बंद करायचे मी ताबडतोब बंद आणि मा‍झ्या नवऱ्याने उघडे असे पटकन सांगीतले.

हे बेटसुद्धा ज्वालामुखीचं आहे. वरून दिसणारा देखावा म्हणजे अगदी सुंदर बर्ड्स आय व्ह्यू होता. एका बाजूला ज्वालामुखीचे क्रेटर- डायमंड हेड, मध्ये उंचच उंच डोंगर आणि खोल दर्या त्यामध्ये रेनफॉरेस्ट, सर्व बाजूंनी समुद्र आणि वेगवेगळ्या रंगांचे वाळूचे किनारे, सेकंड वर्ल्ड वॉर मुळे प्रसिद्ध झालेले पर्ल हार्बर, होनोलुलूमध्ये उंच इमारती तर बाकीच्या बेटावर छोटी -छोटी घरे आणि सपाट जमिनीवरती अननसाची शेती असा मस्त देखावा दिसत होता.

आम्हाला हेडफोन वापरायला दिले होते ते कानाला लावून आम्ही  पायलटने केलेली कॉमेंट्री ऐकत होतो. हेलिकॉप्टर चालवता- चालवता तो कुठे काय बघायचे दाखवत होता आणि वर्णन सांगत होता. इथल्या जंगलांमध्ये जुरासिक पार्क या प्रसिद्ध हॉली वूड सिनेमाचे शूटिंग केले होते. हेलिकॉप्टरच्या सोयीमुळे संपूर्ण बेट एका तासात वरून पाहून झाले. माझी ही हेलिकॉप्टरची दुसरी ट्रिप होती. याआधीची ट्रिप मी अलास्कामधे ग्लेशियर बघण्यासाठी केली होती. त्या ट्रिपमधे तर हेलिकॉप्टर  ग्लेशियरवरती उतरले पण होते. हेलिकॉप्टर ट्रिपनंतर संध्याकाळी थोडा हॉटेल जवळचा परिसर पाहून आरामात जेवण केले. 

दुसर्‍या दिवशी ब्रेकफास्ट नंतर तीन/चार तास वायकीकी बीच वर काढले हा बीच खूप लोकप्रिय असल्यामुळे माविपेक्षा इथे खूप गर्दी होती. पण पोहण्यासाठी वेगळी जागा होती. बाकीच्या बीच वरच्या एक्टिविटीज, सर्फिंग , वॉटरबोर्डिंग. जेट-स्की या सर्व जोरात चालू होत्या. माझ्या  अनुभवाप्रमाणे जे समुद्रकिनारे सर्फिंगसाठी अनुकूल असतात ते आमच्या सारख्या फक्त स्विमिंग पूलमध्ये पोहू शकणार्‍या लिंबूटिंबूसाठी फारसे उपयोगी नसतात. कारण तिथे प्रचंड लाटा आणि खूप वाराही असतो. लंचनंतर पर्ल हार्बर परिसर आणि म्युझियम बघायला गेलो. ६ डिसेंबर १९४१ साली जपानी एअर फोर्सने पर्ल हार्बरच्या अमेरिकन नौदलाच्या बेसवरती अचानक हल्ला केला. यामध्ये जवळजवळ, २५०० सैनिक दिवंगत झाले तसेच नौदलाचेही खूप नुकसान झाले. याचा परिणाम म्हणजे अमेरिका दुसर्‍या महायुद्धात उतरली. त्यानंतर ६ आणि ९ ऑगस्ट १९४५ साली अमेरिकेनी हिरोशिमा आणि नागासाकी याच्या वरती अणुबॉम्ब टाकला. यामध्ये जवळ तीन मिलियन लोक मृत्युमुखी पडले. वाचलेल्या पैकी कितीतरी लोकांना नंतर कॅन्सर आणि रेडिएशनच्या संपर्कांमुळे मुळे होणार्‍या व्याधी जडल्या. यानंतर जपानने शरणागती पत्करली. या पूर्वी हिरोशिमामध्ये मी ते बेचिराख झालेले शहर आणि तिथले मेमोरियल हे पण पाहीले होते, आणि आज  ज्यामुळे हिरोशिमा घडले ते पर्ल हार्बर बघत होते. आज तिथे असताना मी फक्त कल्पना करू शकत होते की त्यावेळी  लोकांनी काय- काय सहन केले असेल? दोन्हीकडेही मृत्यूने थैमान घातले होते एका ठिकाणी जास्त सैनिक मारले गेले तर दुसर्‍या ठिकाणी सामान्य नागरिक. पण त्यांना आपण काहीही लेबले लावली तरी शेवटी ती सगळी माणसंच. कुणाची तरी मुलं, कुणाची तरी भाऊ अथवा बहीण, कुणाची तरी माता पिता. ही अशी वॉर मेमोरियल पाहताना मला फार वाईट वाटते. प्रत्येक देशात अशी आहेत. तरीसुद्धा पुन्हा- पुन्हा युद्धे का होतात याचे उत्तर मला वाटते अजून तरी कुणाला सापडलं नाहीये. आपल्याला नुसते सांगीतले जाते की एकदा केलेल्या चुका परत करू नका. प्रत्यक्षात हे कोणीच कसे ऐकत नाही? मला हे मान्य आहे काही युद्धे टाळणे अशक्य आहे. पण काही नक्की शक्य असतील. पण हा एक वेगळाच विषय आहे. 

यानंतर इथल्या एका हॉलीडे रिझॉर्टमध्ये जेवताना  हवाईयन डान्स आणि म्युझिकची झलक पाहायला मिळाली.

तिसर्‍या दिवशी सकाळी लवकर ब्रेकफास्ट करून आमची कार ताब्यात घेतली. त्याआधी आम्ही साधारणतः आमचा प्लॅन ठरला होता. प्रत्यक्ष प्रवासाला किती वेळ लागेल याची पूर्ण कल्पना नसल्यामुळे  आधी ठरवल्या पैकी जितके जमेल तेवढे  बघायचे असे ठरवले. 

प्रथम आम्ही बेटाच्या पश्चिम किनार्‍यावरून निघालो.

मागच्या वेळेप्रमाणेच  जिथे कुठे स्टॉप दिसतील तिथे थांबून आसपासचा परिसर पाहून घेतला. वाटेमध्ये खूप सुंदर समुद्रकिनारे, गार्डन्स होती. पहिल्यांदा लागले ते गार्डन इथल्या ज्वालामुखीच्या म्हणजे डायमंड हेडच्या पायथ्याला. इथून त्याचे छान फोटो काढता आले. त्यानंतर एका कड्यावरती व्ह्यू पॉईंटला थांबलो. तिथून खालच्या समुद्रामधील कोरल्स छान दिसत होती. हेलिकॉप्टर राइडमध्ये ही आम्ही आकाशातून बघितली होती.

त्यानंतर कहाला इथल्या, हवाईच्या बेवर्ली हिल समजल्या जाणार्‍या भागातील श्रीमंत लोकांची  समुद्रकिनार्‍यावरील आलिशान घरे बघून पुढे गेलो.

त्याच्या पुढचा स्टॉप होता. हॅलोना ब्लोहोल. इथे लावाच्या ट्यूबमधून 30/40 फुट वरती उडणारी समुद्राच्या पाण्यातील कारंजी आहेत, ही खूपच विलोभनीय होती. भरतीच्या वेळा आणि वारा जास्त असल्यास ही जास्तीत जास्त उंच उडतात. ही इतकी सुंदर आणि मजेशीर दिसत होती की त्यांच्याकडे पहातच बसावे असे वाटत होते.  पण वेळ कमी असल्याने थोडा वेळ थांबून पुढे निघालो.

इथून निघाल्यानंतर आम्ही कहालूमधल्या, टेंपल मेमोरियल पार्क मधल्या. Byodo in टेंपलला पोचलो. हे बघण्याची मला फार उत्सुकता होती. ही जपान मधल्या १००० वर्ष जुन्या असलेल्या वर्ल्ड हेरिटेज साइट UJI  इथल्या टेंपलची प्रतिकृती आहे. ७ जून १९६८ ला पहिली जपानी लोकं हवाई मध्ये येऊन १०० वर्ष पूर्ण झाली. त्याचा गौरव करण्यासाठी हे टेम्पल बांधले. हे टेम्पल आणि त्याचा परिसर खरंच फार सुंदर आहे. जगातल्या सर्वात सुंदर वीस जपानी टेम्पल मधले हे एक समजलं जाते. या टेंपलच्या परिसरात पुष्कर टीव्ही सीरीजचे शूटिंग झाले आहे. तसेच हा परिसर लग्न सोहळ्यासाठीसुद्धा वापरला जातो. इथे मात्र आम्ही सर्व काही अगदी सावकाश बघितले. हे टेंपल आणि हा परिसर मी कधीच विसरणार नाही. त्याचे फोटो माझ्या कॅमेरात असले तरी ते मा‍झ्या मनावरती कोरले गेलेत. मी डोळे मिटून ते कधीही मा‍झ्या मन:पटलावर पाहू शकते.

इथे बराच वेळ गेल्यामुळे आम्ही आता होनोलुलुकडे परत जायचे ठरवले. पण थोडे पुढे गेल्यानंतर वाटेमध्ये पॉलिनेशियन कल्चरल सेंटर अशी एक पाटी दिसली. हे काय आहे ते बघावे  म्हणून आत गेलो तर खूपच मोठा परिसर दिसला. गाडी पार्क करून आत गेलो. आत प्रत्येक पॉलिनेशियन कंट्रीचे वैशिष्ठ्य दाखवणारे प्रदर्शन वेगवेगळ्या दालनांमध्ये होते. यामध्ये त्यांची भाषा, वेषभूषा, त्यांचे फूड, आणि सुंदर आर्ट वर्क असे सगळे सर्व माहितीसकट मांडलेले होते. हे सगळं बघून मग तिथे जेवण केले. तसेच एक बोट ट्रिपही केली. हे आम्हाला अगदी योगायोगानेच पाहायला मिळाले. त्यामुळे परतायला उशीर झाला तरी चालेल असा विचार करून सर्व बघितले. या सर्व देशाविषयी एका ठिकाणी इतका माहितीचा खजाना ही मला एक पर्वणीच वाटली.

इथून बाहेर पडल्यानंतर मात्र आता वाटते कुठेही न थांबता हॉटेलमध्ये परत जायचे असा निश्चय केला. आम्ही कार फक्त एक दिवसासाठी घेतली होती त्यामुळे ती त्या रात्री परत करायची होती. या वेळी आम्ही बेटाच्या दुसर्‍या बाजूने परत आलो. तो रस्ताही खूप वळणाचा आणि घाटातून होता. वाटेमध्ये पाईनअॅपलच्या खूप बागा लागल्या. त्याला डोल प्लांटेशन असे म्हणतात. ही इथे खूप प्रमाणात आहेत ती मात्र वेळे अभावी आम्ही लांबूनच बघितली. एका दिवसात आम्ही  संपूर्ण आयलँडला चक्कर मारली होती.

होनोलुलूमध्ये  परत आल्यावर एक मोठाच प्रॉब्लेम समोर आला. सकाळी आम्ही ज्या रस्त्याने आलो होतो त्यातले बरेच आता बंद केले होते. त्यामुळे कार परत करण्यासाठी तिथे पोहोचायचे कसे हा प्रश्न पडला. दोन/तीन वेळा परत मागे फिरावे लागले. शेवटी एका ठिकाणी थांबून ट्रॅफिक पोलीसालाच विचारले. तेव्हा त्याने सांगीतले आज इथे हवाई डे चे सेलीब्रेशन असल्यामुळे हे सगळे रस्ते ट्रॅफिकला बंद केले आहेत. मग त्यालाच विचारले आम्ही या कारच्या ऑफिसकडे जायचे कसे? शेवटी ते ऑफिस बंद व्हायच्या आधी  कसे बसे पोचलो आणि सुटकेचा निश्वास टाकला. ते बंद झाले असते सकाळी परत उघडे पर्यंत कार कुठे ठेवायची हा प्रश्न आला असता आणि आणखी एक दिवसाचे भाडे पण द्यावे लागले असते. आमचे हॉटेल अगदी बीचवरती असल्यामुळे जवळ पार्किंग नव्हते.

पटकन रूम मध्ये येऊन फ्रेश झालो आणि अनपेक्षितरीत्या मिळालेल्या हवाई डेचे सेलीब्रेशन बघायला बाहेर पडलो. हे अगदी प्लेजंट प्लेझट सरप्राइज होते. आधी याची मला काहीच कल्पना नव्हती. आमच्या हॉटेलसमोरचा समुद्राच्या काठीचा  दोन मैल रस्ता पूर्ण बंद केला होता. त्याच्यावर आता वेगवेगळ्या प्रकारचे फूडचे स्टॉल्स आणि एक मोठे स्टेज उभारले होते.  सकाळी दुसर्‍या बाजूने गेल्याने आम्हाला यातले काही दिसले नव्हते. संपूर्ण परिसर माणसांनी भरलेला होता. खाण्यासाठी काही पदार्थ घेऊन स्टेजच्या बाजूला जागा पकडली. त्यानंतर खाण्याबरोबरच हवाईयन कल्चरल प्रोग्रामची मेजवानी पाहायला मिळाली. आमच्या शेजारी बसलेल्या लोकांकडून माहिती कळली की यातले काही सिंगर्स  आणि अॅक्टर्स हवाई मधले खूप प्रसिद्ध लोक आहेत. अगदी अनपेक्षितपणे आमच्या हवाईतल्या शेवटच्या रात्री आम्हाला दुर्मिळ संधी मिळाली याबद्दल देवाचे आभार मानत समोरचा प्रोग्राम पाहात इथल्या चविष्ट पदार्थांवर ताव मारला. रेस्टॉरंटमध्ये गेलो असतो तर खाण्याचे इतके वेगळे पदार्थ एका ठिकाणी मिळाले नसते. आजचा दिवस छान गेला होता पण त्याचा शेवट पण अनपेक्षित स्ट्रीट पार्टीची भेट देऊन गेला.

रात्री उशिरा परत आल्यानंतर पॅकिंग केले. दुसर्‍या दिवशी सकाळी आम्हाला  लंडनकडे जाणारी फ्लाइट पकडायला  जायचे होते. परतीचा प्रवास खूप लांबचा असल्याने आम्ही लॉसएंजेलिसला एका रात्रीचा मुक्काम करायचे ठरवले होते. त्या दिवशी संध्याकाळी तिथे पोचलो. दुसर्‍या दिवशी रात्री उशीरा आमची लंडनची फ्लाइट होती. त्यामुळे दिवसभर तिथल्या मॉलमध्ये बरीच खरेदी करून संध्याकाळी एअर पोर्टला गेलो.

इथे जायचे असे मी खूप वर्षं ठरवत होते. ते माझे स्वप्न पूर्ण झाले. हा सर्व प्रवास अगदी सुरळीत झाला आणि आम्ही बघितलेली दोन्ही हवाईयन बेट इतकी सुरेख निघाली,कि यात मला शोधूनसुद्धा काही न्यून सापडले नाही. 

मी सुरुवातीला म्हणल्याप्रमाणेच  मी खरोखरच पृथ्वीवरचा स्वर्ग पाहून आले होते. 

- मीना कुलकर्णी, सरे, यु. के.